6 kapeluszy myślowych – czym są i jak je wykorzystać?

| czas czytania: 4 min | Inne
management

Gdy podejmujemy decyzje w sferze zawodowej lub prywatnej, często wydaje nam się, że robimy to w pełni świadomie. Niestety zazwyczaj jesteśmy w błędzie, ponieważ jedną z cech ludzi jest irracjonalność, a na nasze wybory bardzo mocny wpływ mają emocje. Sytuacja jednak nie jest beznadziejna, ponieważ możemy się wspomóc narzędziami, które nas uchronią przed pochopną decyzją oraz pozwolą lepiej analizować problemy. Twórcą jednego z takich rozwiązań jest maltański psycholog i lekarz Edward de Bono

Kapelusze myślowe – co to jest?

Edward de Bono przeprowadził badania, które wykazały, że człowiek jest w stanie analizować sytuację bądź problem tylko na trzy sposoby. Są one związane z charakterem danej osoby, jej wykształceniem oraz środowiskiem, z którego się wywodzi. De Bono wymyślił narzędzie, dzięki któremu możemy spojrzeć na zaistniały problem z sześciu perspektyw i są to wszystkie możliwe modele oceny sytuacji. Początkowo ta metoda używana była tylko w psychologii. Następnie wykorzystywał ją również coaching. Obecnie jest to bardzo popularne narzędzie, które jest stosowane w różnych organizacjach i branżach.

Metoda Edwarda de Bona nazywa się „6 kapeluszy myślowych”, ponieważ polega na metaforycznym nakładaniu kapelusza na głowę. Każdy kapelusz ma inny kolor i określa inny sposób myślenia oraz podejścia do omawianego problemu. Nakładając po kolei wszystkie kapelusze, musisz przyjąć perspektywę, którą reprezentuje ten, który aktualnie masz na głowie. Pięć z nich prezentuje konkretną postawę, a szósty zarządza pozostałymi.

kapelusz

Kapelusz biały

Jest to pierwszy kapelusz, który należy założyć. Odpowiada on za informację. Na tym etapie przedstawiamy same suche fakty na temat zaistniałej sytuacji lub problemu. Opisujemy krok po kroku, co się wydarzyło i jakie mamy informacje. Jest to obiektywna analiza, bez podejmowania działania, wymyślania rozwiązań lub oceny sytuacji.

Kapelusz czerwony

Odpowiada on za uczucia. Jest to przeciwieństwo białego kapelusza. Powinny się tu pojawić wszystkie emocje, przeczucia, intuicje związane z omawianym problemem. Także te, które wystąpiły gwałtownie od razu po wystąpieniu sytuacji.

Kapelusz zielony

Kapelusz zielony związany jest z kreatywnością. Nakładając go na siebie, powinniśmy spojrzeć na problem w niekonwencjonalny sposób. Kreatywne rozwiązania, nieszablonowe podejście do sytuacji, nietuzinkowa ocena – to jest właśnie przestrzeń na te aktywności.

Kapelusz żółty

Ten kapelusz łączy się z optymizmem. Wyciągamy jak najwięcej pozytywnych spostrzeżeń i wniosków z zaistniałej sytuacji. Staramy się również wymyślić optymistyczne rozwiązania i wskazać możliwości ich wdrożenia.

Kapelusz czarny

Jest to kapelusz pesymisty. Teraz naszym zadaniem jest znalezienie słabych punktów i wad omawianej sytuacji. Oceniamy, co i dlaczego się nie udało. Bierzemy na tapet również wymyślone rozwiązania i zastanawiamy się nad tym, jakie mogą być ich negatywne konsekwencje.

Kapelusz niebieski

Ostatni z kapeluszy odpowiada za zarządzanie pozostałymi. Gdy wkładamy ten kolor, powinniśmy spiąć to, co wypracowaliśmy przy wcześniejszych kapeluszach, oraz zweryfikować, czy potencjał każdego z etapów został w pełni wykorzystany.

Zobacz: Jak zachęcić pracowników do udostępniania, lajkowania firmowych social mediów?

zespół

6 kapeluszy myślowych – jak możesz wykorzystać w swojej organizacji?

Metodę Edwarda de Bono możesz wykorzystać w niemalże każdej sytuacji, zarówno indywidualnie, jak i podczas pracy w grupie. Załóżmy, że chcesz oddelegować prowadzenie kampanii PPC do agencji z zewnątrz. Przeanalizujmy tę sytuację, wykorzystując 6 kapeluszy.

Kapelusz biały: Chcę, aby kampanie PPC naszej firmy prowadziła agencja zewnętrzna.

Kapelusz czerwony: Mam obawy, czy agencja podejdzie do zlecenia rzetelnie. Wydaje mi się, że osoby z zewnątrz mogą zobaczyć to, czego my nie widzimy. Martwię się, czy agencja będzie „czuć” nasz brand. Nie czuję, aby była konieczność zlecania tego zadania na zewnątrz.

Kapelusz zielony: Zróbmy warsztat dla pracowników agencji, którzy będą opiekunami naszej firmy, aby lepiej poznali nasz brand. Zaproponujmy biznesową integrację z pracownikami agencji, abyśmy mogli lepiej się poznać.

Kapelusz żółty: Spojrzenie z zewnątrz pomoże nam stworzyć nową jakość. Odblokujemy zasoby wewnętrzne, nasi pracownicy będą mogli teraz zająć się innymi zadaniami. Możemy korzystać z wiedzy i doświadczenia ekspertów. Możemy liczyć na ciekawe i kreatywne pomysły na realizację kampanii.

Kapelusz czarny: Stażysta będzie obsługiwać nasze zlecenie. Jest to wyższy koszt niż zlecenie prowadzenia kampanii naszym pracownikom. Nie wiadomo, czy agencja będzie nas o wszystkim informować. Na pewno innych klientów traktują bardziej profesjonalnie i z większym zaangażowaniem.

Kapelusz niebieski: zarządza pozostałymi kapeluszami, zbiera wszystkie informacje razem.

Zobacz: 11 narzędzi przydatnych dla e-marketera

Podsumowanie

Dzięki metodzie, którą stworzył Edward de Bono, możemy dogłębnie zbadać problem lub zagadnienie, analizując różne punkty widzenia. Pomaga to zmienić perspektywę oraz poznać poglądy innych osób na daną sytuację. Możemy również świadomie nakierować nasze myślenie na inne niż dotąd tory. Metoda 6 kapeluszy, pierwotnie wykorzystywana tylko w psychologii, jest coraz bardziej popularna w biznesie, dlatego warto ją znać.